محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

10

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

بعضى امور ، مزيدى داشته الحاق آن را واجب دانسته و به دستور ، هر چه ابن تلميذ ، مؤلف « مغنى » و مصنف « شامل » و مصنف « كامل الادوية » و « جامع الادوية » امين الدوله و غيرهم ايراد نموده‌اند و در « جامع بغدادى » به نظر نرسيده ، بيان آن را لازم دانسته و هر چه از كتب معتبره مثل « قانون » و « معالجات بقراطى » و « اختيارات ابن هبل » و « حاوى كبير و صغير » و « شفاء الاسقام » و « معالجات ايلاقى » و « كناش فاخر و ساهر » و « بختيشوع » و « منقذ السموم » و « جالينوس » و « كامل الصناعة » و مصنفات محمد بن زكريا و ساير كتب كه فهرست اسامى آن جهت اختصار ديباچه در خارج كتاب مرقوم است و منقولات « حنين بن اسحاق » و مصنفات حكماى هند مثل ترجمهء « باهر » و كتاب « جوك » و « مستجوك » و « بهو جديو » و « فيروزشاهى » و « سيرت » اقتباس آن لازم بود ملحق ساخت . 3 . اشاره به اصول كلى دانش كيميا و ساير علوم غربيه كه در طب سنتى و خصوصاً در ساخت ادويهء مصنوعى جايگاه مهمّى دارند و در كلمات اطباء از قضاياى اين علوم و دستاوردهاى آنها استفادهء چشمگيرى شده است ، از مزاياى منحصر به فرد اين كتاب مىباشد . 4 . در برداشتن مجموعه‌اى موجز و مفيد از اصول و فروع دانش داروسازى ( قرابادين ) طب سنتى ، از ديگر مزاياى پربار اين اثر ماندگار است كه خود كتابى مستقل است و اين در حالى است كه علاوه بر اينكه از اطالهء كلام و عنان گسيختگى قلم و تفنّن در نقل‌هاى معتبر و غير معتبر تا حدى پرهيز نموده ، سعىاش بر اين بوده از تركيباتى مؤثر و تجربه شده و مورد شهرت استفاده كند . نسخ خطى مورد استفاده در تحقيق الف . نسخهء شماره 27 / 2 مؤسسهء احياء طب طبيعى اين نسخه با خط ممتاز نسخ كتابت شده و عناوين ادويهء آن به شنگرف مىباشد و در